Trang chủBạch Quốc Khang
Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam 21 tháng 6 là ngày kỷ niệm ra đời báo “Thanh niên” do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập ngày 21 tháng 6 năm 1925.
Vì sao báo Thanh niên được coi là tờ báo cách mạng của Việt Nam, ra đời vào thời gian đó?
Trong lịch sử báo chí Việt Nam, từ thập niên 1860 thế kỉ 19 đã có Gia Định báo và một số báo khác lần lượt ra đời tại Sài Gòn, Hà Nội… Tuy nhiên, như nhà hoạt động cách mạng Nguyễn Ái Quốc đã viết năm 1920: “Mãi đến bây giờ, chưa có người Việt Nam nào được phép xuất bản một tờ báo cả. Tôi gọi báo là một tờ báo về chính trị, về kinh tế hay văn học như ta thấy ở các nước châu Âu hay châu Á khác, chứ không phải là một tờ báo do chính quyền thành lập và giao cho bọn tay chân điều khiển, chỉ nói đến chuyện nắng mưa, tán dương những kẻ quyền thế đương thời, kể chuyện vớ vẩn, ca tụng công ơn của nền khai hóa và ru ngủ dân chúng…”[[1]].
Bởi thế, ngay sau khi từ Matxcovavề Quảng Châu ngày 11 tháng 11 năm 1924, Nguyễn Ái Quốc đã mở các lớp huấn luyện chính trị, đào tạo đội ngũ cán bộ, chuẩn bị cho sự ra đời chính Đảng ở trong nước. Cùng với việc mở lớp, kết nạp đoàn viên mới, Người chủ trương xuất bản báo Thanh Niên. Đây là một phương thức hoạt động hoàn toàn mới lạ: vừa tổ chức, huấn luyện, vừa ra báo. Những đoàn viên thanh niên cộng sản chỉ biết đến hình thức tuyên truyền miệng, kết nạp đoàn, chưa từng nghĩ đến xuất bản, viết và in báo.
Nguyễn Ái Quốc ở Quảng Châu Trung Quốc
Về danh nghĩa, lúc đầu báo không công bố là cơ quan ngôn luận của tổ chức nào, thực tế là của Thanh niên cộng sản đoàn. Về sau, Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên (thường gọi là Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội) ra đời, báo Thanh Niên được gọi là cơ quan của Tổng bộ Hội Thanh Niên, xuất bản cho đến cuối năm 1929, khi Hội kết thúc vai trò lịch sử của mình.
Số đầu của báo Thanh Niên xuất bản ngày 21/6/1925 và được xuất bản đều đặn hằng tuần. Báo được viết bằng bút sắt nhọn trên giấy sáp và in theo lối roneo. Hầu hết các số báo có 2 trang, có số 4, 5 trang. Mỗi trang thường chia làm 2 cột, mỗi dòng trong một cột có từ 8 – 9 chữ viết to, dễ đọc. Cỡ trung bình của tờ báo là 18x24cm – một khổ giấy thông dụng bấy giờ ở Quảng Châu có thể mua được một cách dễ dàng.
Tờ báo Thanh Niên số 63 ngày 3 tháng 10 năm 1926
Báo Thanh niên có hai thời kỳ phát triển: Thời kỳ thứ nhất từ tháng 6/1925 đến tháng 4/1927 và thời kỳ thứ hai từ tháng 4/1927 đến cuối năm 1929.
Trong thời kỳ đầu tiên, báo Thanh Niên có 88 số do Nguyễn Ái Quốc trực tiếp chỉ đạo biên tập, in, phát hành và Người cũng là cây bút chủ lực của Thanh Niên trong thời kỳ này.
Sau 100 năm, hiện cả nước có 884 cơ quan báo chí, gồm 812 báo, tạp chí và 72 đài phát thanh truyền hình, với số lượng người làm việc khoảng 41 nghìn, trong đó 21 nghìn người được cấp thẻ nhà báo. Trong biển báo, biển người làm báo đó có bao nhiêu tờ báo, nhà báo thực sự vì dân, vì sự phát triển đất nước và dân tộc?
Nhân nhớ về nguồn cội, các nhà báo hãy tự hỏi và nhìn lại ngòi bút của mình!
———————————————————————————————————
[1] Hồ Chí Minh: Đây “công lý” của thực dân Pháp ở Đông Dương – Tháng 12/1920.
Bài viết liên quan
