- Họ Bạch Ba Trại – nơi quy tụ của nhiều chi họ
Nếu ai còn chưa biết Họ Bạch người Mường đông đúc và gắn kết như thế nào, thì hãy đến với Lễ Dâng hương của Họ Bạch xã Ba Trại (nay là xã Suối Hai), huyện Ba Vì cũ, TP Hà Nội, cách trung tâm Thủ đô 66 km về hướng Tây, dưới chân Núi Tản Viên.
Sáng hôm nay, 17/1/2026, tức ngày 29 tháng 11 Ất Tỵ, chúng tôi được nhúng mình vào không gian tuyệt vời của văn hóa Mường. Theo lời mời, 12 chi họ Bạch có kết nối với Ba Trại trong bán kính khoảng 80 km đã về dự Lễ. Đó là 07 chi họ người Mường ở các làng/xã: Nật Sơn, Tú Sơn, Đồng Sương, Làng Vôi (thuộc tỉnh Phú Thọ) và Yên Trình, Giáp Bốn, Đồng Ké (thuộc TP Hà Nội); 05 họ Bạch người Kinh ở Mộ Lao, La Khê, Ngọc Trục (TP Hà Nội), Đại Đồng, Nghĩa Hưng (tỉnh Phú Thọ). Ngoài ra, 04 gia tộc bạn ở xã Ba Trại cũng đến dự gồm các chi họ Đinh, Quách, Hoàng, Bùi. Ông Nguyễn Ngọc Mạnh – Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Suối Hai cùng các vị lãnh đạo, đại diện MTTQ và các ban ngành của xã, thôn đã đến dự, phát biểu ý kiến và tham gia chương trình văn nghệ.
Đoàn Ban Liên lạc HBVN đến dự có Trưởng Ban Liên lạc Bạch Quốc Khang, Phó Trưởng Ban Liên lạc Bạch Hồng Việt, Phó Trưởng Ban Liên lạc Bạch Công Tiến, UV Thường trực Ban Liên lạc kiêm Trưởng Ban Thư ký HBVN Bạch Dương, Thường trực Ban Liên lạc Bạch Hồng Vân cùng bảy ủy viên Ban Liên lạc: Bạch Quốc Ninh, Bạch Công Khanh, Bạch Đức Dục, Bạch Công Hạ, Bạch Thái Năng, Bạch Văn Nhân, Bạch Mai Hạnh, cùng các ủy viên Ban Thư ký HBVN Bạch Anh Khôi, Bạch Quốc Ấn. Đoàn đã Dâng hương trong Nhà thờ, giao lưu với các chi họ. Ông Bạch Quốc Khang thay mặt HBVN đã có ý kiến phát biểu. Đại diện cho các chi họ, bác Bạch Văn Uẩn ở Giáp Bốn, nguyên Chủ tịch UBND huyện Mỹ Đức, TP Hà Nội cũng phát biểu, chia sẻ sự tâm đắc với các nội dung Lễ hội.
Không gian vốn rất rộng của Nhà thờ Họ Bạch Ba Trại sáng nay trở nên chật chội và rực rỡ bởi hơn 500 đại biểu. Mặc dù khuất bớt tầm nhìn bởi các nhà bạt của sự kiện, nhưng nét kiến trúc nhà sàn gỗ đặc trưng của người Mường vẫn hiện rõ. Các đại biểu dù ít hay nhiều lần đến với Ba Trại đều chung nhận xét ở đây là một dòng họ có nề nếp văn hóa tiêu biểu, đáng để học tập. Các thiết chế văn hóa như nhà thờ, gia phả, mộ tổ, nghi lễ truyền thống được lưu giữ, bồi đắp, từng bước nâng cấp, đẹp cả về hình thức và sự linh thiêng. Nhân tố con người được quan tâm phát triển, các hoạt động khuyến học, khuyến tài ngày càng đi vào chiều sâu. Chỉ riêng tại buổi Lễ năm nay đã có hai cháu đỗ thạc sỹ năm 2025 được tôn vinh.

Cầu thang Nhà thờ họ Bạch Ba Trại
Nhờ chú trọng phát triển nguồn nhân lực và quyết tâm đổi mới, họ Bạch Ba Trại đã kế thừa và phát triển hài hòa các giá trị truyền thống. Đã khắc phục những yếu tố tiêu cực của tập quán cũ, như phân biệt anh em ngôi thứ theo năm sinh, chứ không theo quan hệ chi phái, thứ tự các đời. Đồng thời đã học hỏi, tiếp nhận thích ứng những nét văn hóa mới từ các chi họ khác, mở rộng kết nối nội tộc, thu hút dâu, rể và con gái tham gia việc họ, thực hiện bình đẳng giới, mở rộng phong trào quần chúng… Chi họ đã chuyển giao thành công HĐGT cho thế hệ trẻ. Trưởng họ kiêm Chủ tịch Hội đồng gia tộc là anh Bạch Thất Thuyết, chỉ mới 40 tuổi, hoạt động rất chắc tay. Chúc văn tế Tổ và Báo cáo tổng kết năm do anh trình bày rất thuyết phục. Ông Bạch Công Tiến đã có bài phát biểu đúc kết những thành tựu đào tạo và chuyển giao thế hệ, gắn hoạt động của chi họ với địa phương xã huyện…

Các đại biểu làm thủ tục trước sân Nhà thờ Họ bạch Ba Trại

Đoàn đại biểu HBVN dâng hương bái lễ
- Vị thế mới của họ Bạch Ba Trại
Không chỉ là nơi quy tụ các chi họ Mường, họ Bạch Công Ba Trại hiện là địa chỉ đặc biệt trên bản đồ Họ Bạch Việt Nam bởi có nhiều đóng góp nổi bật cho họ Bạch cả nước cả về vật chất, tinh thần và con người. Ông Bạch Công Tiến là thành viên sáng lập và là một trong những người chủ chốt nhất của Ban Liên lạc Họ Bạch Việt Nam, trực tiếp đảm trách lĩnh vực tổ chức, nhân sự và khuyến học, khuyến tài. Các nhân tố trẻ của chi họ vừa rồi đã gánh trọng trách tổ chức Hội nghị thường niên 2025 tại khu du lịch Ao Vua, Ba Vì. Đồng thời chi họ đã tài trợ cho nhiều hoạt động then chốt, quyết định thành công của sự kiện.
Chi họ Bạch Ba Trại sẽ trở thành trung tâm của Họ Bạch cả nước, bởi nơi đây đang được chúng ta quy hoạch xây dựng Tổ đường Họ Bạch Việt Nam. Ba Vì là vùng đất linh thiêng bậc nhất nước ta, có năng lượng của trời đất và tâm linh vô cùng lớn nhờ Núi Tản, sông Đà, hệ thống đền thờ Tản Viên Sơn Thánh – đứng đầu Tứ Bất Tử. Là nơi khởi đầu duyên hội ngộ Lạc Long Quân và Âu Cơ và sự tích đẻ trăm trứng, hình thành nhà nước Văn Lang. Đây cũng là nơi phát tích văn hóa Mường, gắn với bản sắc họ Bạch bản địa. Ở Ba Trại có thuận lợi lớn về quỹ đất, có vị trí địa lý thuận tiện, gần Hà Nội, hệ thống giao thông tốt. Đặc biệt, lại có chi họ Bạch ở ngay trên địa bàn, là một dòng họ văn hóa tiêu biểu, giữ vai trò thường trực, thường xuyên giữ ấm và tôn tạo tâm linh của Tổ đường HBVN tương lai.
Nhân gặp gỡ với nhiều chi họ tại buổi Lễ, Trưởng Ban Liên lạc Bạch Quốc Khang đã đề xuất những hoạt động mới trong năm 2026, để các chi họ suy nghĩ cùng bàn. Chắc chắn năm 2026 chúng ta sẽ bon theo đà những thành tựu của năm 2025, như mở rộng kết nối, nghiên cứu lịch sử truyền thống các chi họ, đẩy mạnh khuyến học, khuyến tài, tập hợp lực lượng để phát huy vai trò các doanh nhân… Bên cạnh đó, chúng ta sẽ phát động phong trào xây dựng dòng họ văn hóa với các bộ tiêu chí và chỉ tiêu đánh giá, làm động lực để nâng tầm hoạt động của các chi họ.

- Những thông điệp năm mới được phát đi từ buổi Lễ Dâng hương
Nhân dịp Năm mới đang đến, ông Bạch Quốc Khang đã gửi đến các chi họ cả nước 05 phương châm hoạt động dòng họ:
Một là, giữ gốc để hiểu cội nguồn: Sưu tầm, ghi chép, gìn giữ gia phả một cách trung thực, rõ ràng, có trước có sau, để con cháu biết mình từ đâu mà đến.
Hai là, giữ lễ mà không mê tín: Lễ cốt ở lòng thành, nhưng nghi thức cần trang nghiêm. Giỗ Tổ là để tưởng niệm và tri ân tiên tổ, để giáo dục, nuôi dưỡng nhân tâm.
Ba là, giữ nhân – trọng giáo dục bằng khuyến học, rèn tài, dưỡng đức, không vọng dựa quá khứ, biết tự trọng hiện tại, mỗi thế hệ cần đều phải có chí, có đạo.
Bốn là, giữ nghĩa – tăng đoàn kết: Mở lòng giao lưu, trao truyền tri thức, đồng tộc tương thân. Việc Họ là nơi góp trí, vun tâm, đắp tình đồng tộc.
Năm là, giữ đạo lý – dưỡng tâm thiện: Học khiêm cung, sống hòa ái, hành thiện tránh cầu danh, tích cực tránh tranh chấp, lấy đạo đức làm nền, an hòa để đi xa.
Từng chi họ và tổ chức Họ Bạch Việt Nam như hai bàn tay vỗ. Mỗi dòng họ giữ cho mình một nề nếp tốt – Họ Bạch Việt Nam giữ cho nhau một con đường sáng. Các chi họ không cần đi gấp, mà cần đi đúng – Họ Bạch Việt Nam sẽ tự khắc trường tồn. Chỉ cần cùng nhìn một hướng, thì dù đi không nhanh, Họ Bạch Việt Nam nhất định sẽ đi xa!
Thông điệp năm mới đã nhận được sự ủng hộ của các đại biểu. Lễ Dâng hương của họ Bạch Ba Trại là biểu hiện sinh động cho 3 chức năng của Nhà thờ họ: “Tôn Tổ – Kính Tông – Giáo Hậu”, là nơi tri ân tổ tiên, gìn giữ lễ nghi, giáo dưỡng con cháu, nơi hội tụ tình thân và trí tuệ, đoàn kết chung lòng của cả cộng đồng lớn nhiều chi họ.
Bạch Quốc Khang
Ảnh Bạch Quốc Ấn

Anh Bạch Thất Thuyết – Trưởng Tộc, Chủ tịch HĐGT Họ Bạch Ba Trại đọc Báo cáo tổng kết năm hoạt động 2025 của Họ Bạch Ba Trại

Ông Bạch Quốc Khang phát biểu, cảm ơn sự đóng góp của Họ Bạch Ba Trại vào sự phát triển của Họ Bạch VN và chia sẻ các thông điệp năm mới

Ông Bạch Công Tiến – Phó Trưởng Ban Liên lạc HBVN, người thuyền trưởng của Họ bạch Ba Trại phát biểu tại buổi Lễ

Mừng thọ các cụ, các ông bà Họ Bạch Ba Trại
Tặng giải thưởng khuyến học cho các cháu học sinh
Vinh danh các thạc sĩ và cử nhân mới
Bạch Quang Tuyền – doanh nhân, Phó Chủ tịch HĐGT Họ Bạch Ba Trại đang điều hành Chương trình buổi Lễ




